Özgün Araştırma

Türkiye’deki Yoğun Bakımlarda Potansiyel İlaç-ilaç Etkileşimlerinin Değerlendirilmesi: Nokta Prevalans Çalışması

10.4274/tybd.galenos.2022.32932

  • Derful Gülen
  • Melike Şeyda Dağdelen
  • İlkay Ceylan
  • Nermin Kelebek Girgin

Gönderim Tarihi: 12.05.2022 Kabul Tarihi: 22.08.2022 J Turk Soc Intens Care 0;0(0):0-0 [e-Pub]

Amaç:

İlaç-ilaç etkileşimi (DDI), birden fazla ilacın birlikte kullanımıyla ortaya çıkan, advers ilaç reaksiyonlarından (ADR) olup, ilaçların tedavideki etkinliğinin azalması ve komplikasyonlarla ilişkilidir1,2. Yoğun bakım ünitesi (YBÜ) hastalarında çoklu ilaç kullanımı potansiyel DDI açısından bu hastaları risk grubu haline getirmektedir3-8. Çalışmamızda, ülkemizdeki farklı yoğun bakımlarında benzer hasta gruplarındaki pDDI’ları belirlemek istedik.

Gereç ve Yöntem:

Bu çalışma Türkiye’deki yoğun bakımda yatan kritik hastalarda çok merkezli nokta prevalans çalışması olarak tasarlanmıştır. Hasta orderları ‘Lexi interact online interaction checker program (https: //www.uptodate.com/drug-interactions) ile pDDI açısından analiz edildi.

Bulgular:

236 hasta verisi içinden Yaş <18 ve ilaç orderlarındaki ilaç sayı kriteri <5 veya verisi eksik doldurulan hastalar çalışma dışı bırakıldığında 194 hasta çalışmaya dahil edildi. 684 tane pDDI saptanmış olup bunların 92 (%13,4) tanesi major, 531 (%77,6) tanesi moderate, 61 (%9) tanesi minör etkileşim idi. 159 (%81.9) hastada en az bir tane ilaç etkileşimi mevcuttu. İlaç etkileşimi olan hastalar ile (159 hasta) olmayan 36 hastanın ilaç sayıları arasında anlamlı düzeyde fark mevcuttu (p<0,001). İlaç etkileşimi saptanan hasta grubunda ilaç sayıları ile etkileşim sayıları arasında yüksek düzeyde anlamlı korelasyon saptandı ( p<0.001 r=0.707). İlaç sayısı ve ilaç etkileşim sayıları ile yoğun bakım yatış süresi arasında anlamlı düzeyde bir korelasyon saptanmamıştır (p=0.216 r=0,092; p=0,284 r=-0.080, sırasıyla).

Sonuç:

Bu çalışma ile benzer YBÜ’lerdeki kritik hastalarda çoklu ilaç kullanımına bağlı pDDI görülme riskinin arttığı görülmüştür. Saptanan pDDI’ların çoğunluğunu orta düzeyde etkileşimler oluşturmakla beraber bu etkileşimlerin önceden saptanması hasta güvenliğini artırıcı nitelikte olabilir.

Anahtar Kelimeler: İlaç etkileşimleri, yoğun bakım, advers ilaç reaksiyonları