Özgün Araştırma

Ventilatör İlişkili Pnömoniyi Önlemede Klinik Protokoller: Bir Sistematik Çalışma

10.4274/tybd.galenos.2019.05945

  • Duygu Yıldırım
  • Emre Namık
  • Yakup Karahan
  • Esra Akın Korhan
  • Burcu Ceylan

Gönderim Tarihi: 14.02.2018 Kabul Tarihi: 14.05.2018 J Turk Soc Intens Care 0;0(0):0-0 [e-Pub]

Amaç:

Bu çalışmanın amacı, ventilatör ilişki pnömoniyi önlemede klinik protokollerin ve koruyucu önlemlerin etkinliğini değerlendiren mevcut literatürün gözden geçirilmesi ve çalışmalardan elde edilen verilerin sistematik biçimde incelenmesidir.

Gereç ve Yöntem:

Çalışmanın evrenini, 2012-2017 tarihleri arasında “Google Scholar”, “Pubmed”, “Science Direct”, “Proquest”, “Cochrane”,” EBSCOhost”, “Clinical Key”, “Ovid”, “Web of Science”, “Google Akademik” ulusal ve uluslararası veri tabanları taranarak ulaşılan makaleler oluşturmuştur. İncelemede “ventilatör ilişkili pnömoni”, “VİP”, “ventilator associated pneumonia prevention”, “prevention of ventilator associated pneumonia”, “prevent ventilator associated pneumonia”, “VAP prevention”, “prevent VAP”, “prevention of VAP” anahtar kelimeleriyle VİP önleme protokol ve uygulamalarının sonuçlara etkisini değerlendiren, yayın dili Türkçe ve İngilizce olan, son beş yılda yayımlanmış ve tam metni bulunan makaleler seçilmiştir. Bu makalelerden araştırma kriterlerini karşılayan toplam 48 çalışma incelemenin örneklemini oluşturmuştur.

Bulgular:

Çalışmaya dâhil edilen makalelerde, randomize kontrollü, prospektif-randomize kontrollü, yarı deneysel, pilot-randomize kontrollü, prospektif-küme randomize-açık, monosentrik gözlemsel, çift kör-randomize plasebo kontrollü, çift kör-prospektif-randomize kontrollü, tek merkezli-iki kollu-randomize kontrollü-açık, prospektif, çift kör- randomize kontrollü, randomize kontrollü-deneysel, pilot-randomize plasebo kontrollü- çift kör, gözlemsel, prospektif-gözlemsel, ön test-son test, retrospektif-kohort/prospektif-kohort, prospektif-randomize plasebo kontrollü-pilot, retrospektif-kohort, retrospektif araştırma tasarımlarının kullanıldığı saptanmıştır. Bu sistematik derleme ile ventilatör ilişkili pnömoninin önlemesinde kullanılan klinik protokol ve koruyucu önlemlerden “klorheksidin”, “hidrojen peroksit”, “OralBalance”, “OroCare Aspire/Sensitive çubukları”nın ağız bakımında kullanılması; subglottik salgı drenajı yapan endotrakeal tüplerin tercih edilmesi, abdominal masaj uygulaması, hastalara semirekümbent ve yan trendelenburg pozisyonun verilmesi, probiyotik preperatların, hipertonik sodyum klorürün, hidrokortizon ve antibiyotiklerin kullanılmasının etkili olduğu bulunmuştur.

Sonuç:

Bu sistematik derleme sonucunda elde edilen çalışmaların 18’inde kullanılan VİP’i önlemede klinik protokol ve önleyici uygulamaların VİP sonuçlarına etki etmediği, 30’unda ise kullanılan klinik protokol ve önleyici uygulamaların VİP sonuçlarına olumlu yönde katkı sağladığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Ventilatör ilişkili pnömoni, sistematik derleme, kanıta dayalı uygulamalar